Thijs Kromhout

Categorie: Alles

  • Timmie

    Sinds 29 december 2023 is Tim niet meer bij ons. Zijn hart wilde wel heel graag, maar werkte niet meer goed. De eerste keer dat ik hier mee geconfronteerd werd was half 2022. Tijdens een reguliere controle hoorde de dierenarts mogelijk ‘een ruisje’. Om dit vast te stellen was een echo van het hart nodig. Een andere dierenarts in Noordwijkerhout had de expertise om deze echo te maken.

    Helaas. Onze eigen dierenarts had het goed gehoord en de hartkleppen van Tim waren niet meer 100%. Na overleg met onze dierenarts hebben we besloten om niet direct medicijnen toe te dienen. Of het achteraf veel verschil had gemaakt weet ik niet. Mijn gevoel zegt van niet.

    Afgezien van ‘het ruisje’ was er eigenlijk niets aan Tim te merken. Zoals altijd vrolijk, klaar om te werken of op avontuur te gaan. Tot ongeveer mei van 2023. Tijdens het spelen met de frisbee in het park ving hij op een gegeven moment de frisbee, kwam naar mij toelopen en zakte vervolgens door zijn benen heen. Min of meer in verbazing/shock stond ik bij hem. Hij reageerde nergens meer op, maar ademde nog wel. En net toen ik op het punt stond om met hem naar huis te gaan en de dierenarts te bellen stond hij weer op en liep met de frisbee door alsof er niets gebeurd was. Ik heb nog even gecheckt of alles wel naar behoren werkte (zicht, ademhaling, motoriek etc.) en ben toen naar huis gegaan.

    Zo op het eerste gezicht leek het mij een (wel heel gek) incident, maar aangezien hij verder volledig zichzelf was liet ik het daar bij. Tot een paar dagen later. Toen gebeurde het weer. Dit keer tijdens een wandeling, waar hij zich wel druk maakte om een andere hond, maar geen grote inspanning leverde zoals bijvoorbeeld tijdens het spelen met de frisbee. Toen ben ik wel gelijk de dierenarts gaan bellen. Wij konden gelukkig snel terecht voor controle en het ruisje leek nu toch een flinke ruis. Ter controle moesten wij toch weer naar Noordwijkerhout. En daar werd het donkere vermoeden van de dierenarts bevestigd. Het functioneren van de hartkleppen was erg achteruit gegaan. Zoals de dierenarts in Noordwijkerhout zei: “Tim is van een beetje hartpatiënt nu heel erg hartpatiënt geworden”. Onze eigen dierenarts stond er overigens van te kijken dat het functioneren zo snel zo erg achteruit was gegaan. Uiteraard gingen wij nu wel medicatie gebruiken. Vier pillen per dag. Een ter ondersteuning van het hart en eentje om overbodig vocht bij onder andere zijn longen af te drijven. En dat tweemaal daags. Een pil diende een uur voor het eten gegeven te worden. Dus al Tim mee naar kantoor ging moesten wij er al vroeg uit. Rond kwart over 5 gaf ik zijn pil om een uurtje later zijn ontbijt te geven. Dan kon zijn eten nog even ‘zakken’ alvorens naar kantoor te gaan.

    En wellicht niet bij iedereen bekend, maar deze fysieke aandoening valt (nu nog) niet te repareren met een operatie of andere medische ingreep. Dit was uiteraard mijn eerste vraag al in 2022. Maar nee. Als dit eenmaal is geconstateerd dan gaat er een tellertje lopen. Bij de een gaat deze sneller dan bij de ander. En deze aandoening komt daarnaast ook niet veel voor bij honden zoals een border-collie en groter. Tim had pech. Dikke pech. Het deed mij erg verdriet dat ik dit niet voor hem kon ‘fixen’.

    Naar mate de tijd vorderde zag je de conditie van Tim wel afnemen. Het rennen op het strand werd korter en het herstel langer. Zelfs een hele dag werken op kantoor bij Korton was lastig.

    Begin december rende Tim in een gekke bui op en neer in de gang van ons appartement-complex toen hij in ene weer in elkaar zakte. Dit keer leek hij ook pijn te hebben want hij slaakte een nare gil uit en liet dit keer ook zijn urine lopen. Dit was de eerste keer dat ik dacht dat hij wel eens niet heel lang meer bij ons kon zijn. Vanwege de heftigheid van het incident heb ik de volgende dag gelijk de dierenarts gebeld. Na een snelle controle gaf de dierenarts aan dat ‘het motortje’ toch wel steeds beroerder begon te klinken. Dat in combinatie met de al hogere hartslag en een kortere ademhaling gaf dit hem een erg gefronste wenkbrauw. Dit was de eerste keer dat hij aangaf dat wij binnen niet al te lange tijd toch een besluit moesten nemen.

    Tussen dit bezoek en de dag na tweede Kerstdag viel Tim steeds vaker flauw. Soms tijdens het spelen, soms tijdens een reguliere wandeling. Ik kan je melden dat dit behoorlijk impact op mij had. Om je vriend zo hulpeloos op straat te zien liggen en je op dat moment niets anders kan doen dan hem geruststellen en hem weer op zijn benen te zetten zodra dat ging. We hebben ook een keer onze wandeling af moeten breken om hem thuis even onder de douche te zetten omdat zijn urine overal zat.

    In de laatste twee weken kon je eigenlijk ook aan Tim zelf wel merken dat hij niet helemaal zichzelf meer was. Tim was namelijk nooit enorm van het bij je op bed slapen, of überhaupt in de slaapkamer. Maar in de laatste weken sliep hij heel vaak bij ons.

    Na Kerst had ik een afspraak gepland bij de dierenarts. En de uitkomst was voor hem vrij duidelijk.

    In de middag hebben we vervolgens de afspraak gemaakt om op de 29ste afscheid van Tim te nemen. Ik denk dat dit het moeilijkste besluit is dat ik ooit heb moeten nemen. Het voelde (voelt tijdens het schrijven nog) als niet eerlijk naar hem. Hij wilde namelijk nog zo graag. Want in z’n koppie mankeerde hij niets.

    Op de 29ste hebben we hem ’tot vervelens’ toe geknuffeld waarna we naar het strand zijn gegaan. Z’n happy-place. Zodra wij Noordwijk inreden wist al precies waar we naar toe gingen. Altijd al. Nadat hij had lekker had gerend liepen wij weer terug naar de auto om naar de dierenarts te gaan.

    Bij de dierenarts stonden de arts en assistente al klaar. Of hij wist wat er ging komen? Wellicht wel, maar hij liet het niet enorm blijken (van wat ik mij herinner). Na de benodigde handelingen lag Tim weer in onze auto. Voor de laatste keer. Dit keer naar het crematorium.

    Na een kleine drie weken schrijf ik deze eerste versie. Het verlies van Tim doet mij veel. 10 jaar lang was hij overal waar ik was. Hij ging mee naar mijn werk, mee uit eten, mee naar verjaardagen, feesten, winkels etc. etc.. De ene keer kan ik er relatief makkelijk over praten, de andere keer moet ik huilen.

    Het gaat nog wel even duren voordat dit allemaal de juiste plek heeft. Ik heb al wel een aantal zaken opgeruimd. Z’n voerbakken zijn afgewassen en opgeborgen. Het voer heb ik aan de oppas- / uitlaatservice gegeven waar hij z’n hele leven kwam. Maar z’n kussen met speeltjes ligt er nog. Die kan ik stomweg nog niet opruimen.

    Ondertussen hebben wij zijn as opgehaald. Een deel zullen wij in de zee uitstrooien. De plek waar hij altijd enorm blij van werd. Het andere deel zullen wij in onze toekomstige tuin bij een mooie boom of iets anders strooien.

    Sommige mensen denken, ach het is maar een (huis)dier. Maar niet voor mij (en anderen). Hij was zoveel meer. Zoals een goede vriendin schreef: “Ieder dier (en mens) laat een leegte achter wanneer het tijd is om te gaan, maar Tim was echt wel anders. In ieder geval voor mij wel. Ik had echt nooit zo eentje als hem ontmoet.”. Ik vind dat zij hiermee de spijker op de welbekende kop slaat.

    Update maart 2024

    Bijna drie maanden later. Hoewel de rauwste randjes er vanaf zijn, bemerk ik dat ik nog vaak tegen hem praat 🙂 Dat deed ik ook al toen hij nog bij ons was. Hij snapte er vaak niets van, maar stiekem loste hij veel problemen op. Een wandelend klanbord.

    Wat ik mij onlangs nog bedacht is dat een van de meeste vreemde momenten op 29 december was het moment dat we naar huis reden zonder Timmie. Volledig op de automatische piloot. En bij het uitstappen pakte ik zijn riem en halsband. En dat laatste, besefte ik mij pas veel later, was echt het moment dat hij niet meer bij ons was. Natuurlijk deed ik wel eens zijn halsband af, maar dat was dan voor het borstelen dat ik eens in de zoveel tijd deed. Maar nu was het permanent.

    Toen hij nog bij ons was waren wij trouwens ook op zoek naar een huis. Een van de redenen was dat wij voor Timmie wat meer ruimte wilde hebben. Helaas mocht dat dus niet zo zijn. Maar tijdens de verdere zoektocht hebben wij uiteindelijk een bod gedaan op een huis. En in het geboden bedrag hebben wij zijn geboortedatum verwerkt. En wat denk je. Is het bod geaccepteerd. Het zal allemaal “far fetched” zijn echter denk ik wel dat hij ons hiermee nog heeft geholpen.

    Het schrijven van deze tekst helpt mij bij het “een plaats geven”. Ik zal de tekst nog in de loop van de tijd aanpassen / corrigeren.

    Update juni 2024

    Wij zijn nu zes maanden verder. Maar het houd mij nog wel met enige regelmaat bezig. De andere dag bedacht ik mij nog hoe die laatste rit op de 29 december 2023 naar de dierenarts zo gek was (achteraf). Het verliep zo statisch (voor mijn gevoel). Waarschijnlijk zodat ik nog steeds enigszins kon “functioneren”.

    Sinds vandaag is het nieuwe huis een feit en hebben wij de sleutels ontvangen. Hoe graag hadden wij samen met Tim het nieuwe huis betreden. Nu maken we een mooie plek in de tuin waar wij een deel van zijn as kunnen begraven. Het andere deel van de as strooien wij in zee. En uiteraard komt zijn vrolijke foto op een mooie plek in het huis te hangen. Wij hebben wel besloten een nieuwe pup te nemen. Hij of zij wordt zeker en vast een waardige opvolger van mijn grootste vriend.

    Update 27 december 2024

    Het einde van jaar is in zicht. Gek genoeg is de tijd voorbij gevolgen en zijn er vele mooie nieuwe zaken de revue gepasseerd. Een huis, een huwelijk en natuurlijk Bruno die met je spullen speelt.

    Toch is vandaag (en de komende paar dagen) lastig. Want vergeten ben ik je uiteraard niet. Een jaar geleden was dit ook de dag dat we het lastigste besluit ooit namen. De ratio zegt dat dit ook het enige juiste besluit was. Het gevoel is het gek genoeg daar nog niet helemaal mee eens. Dat zal slijten weet ik wel. Maar toch.

    Het komende jaar liggen er ook weer mooie dingen in het verschiet, je zult vanaf je wolkje wel meekijken… 🙂

    Update 24 september 2026

    Na de laatste update zijn we al weer bijna twee jaar verder en in totaal bijna drie jaar. Poeh. Wat is er een hoop gebeurd in die tijd. Een hoop mooie dingen. De tijd is echt voorbij is gevlogen. Dit zal de laatste update zijn op deze pagina. Timmie is bij ons, maar Bruno is een meer dan waardige opvolger #hug. Ook hij helpt ons gemerkt en ongemerkt met van alles.

    Bij het opruimen van oude digitale spullen kwam ik het volgende gedichtje tegen. Een mooie afsluiter van deze pagina:

    I STOOD BY YOUR BED LAST NIGHT

    I stood by your bed last night, I came to have a peek.
    I could see that you were crying, You found it hard to sleep.

    I whined to you softly as you brushed away a tear,
    “It’s me, I haven’t left you, I’m well, I’m fine, I’m here.”

    I was close to you at breakfast, I watched you pour the tea,
    You were thinking of the many times, your hands reached down to me.

    I was with you at the shops today, Your arms were getting sore.
    I longed to take your parcels, I wish I could do more.

    I was with you at my grave today, You tend it with such care.
    I want to reassure you, that I’m not lying there.

    I walked with you towards the house, as you fumbled for your key.
    I gently put my paw on you, I smiled and said “it’s me.”

    You looked so very tired, and sank into a chair.
    I tried so hard to let you know, that I was standing there.

    It’s possible for me to be so near you everyday.
    To say to you with certainty, “I never went away.”

    You sat there very quietly, then smiled, I think you knew,
    in the stillness of that evening, I was very close to you.

    The day is over… I smile and watch you yawning
    and say “good-night, God bless, I’ll see you in the morning.”

    And when the time is right for you to cross the brief divide,
    I’ll rush across to greet you and we’ll stand, side by side.

    I have so many things to show you, there is so much for you to see.
    Be patient, live your journey out … then come home to be with me.

    ~ Author unknown

  • Cybersecurity awareness maand 2022 – 4 van 4.

    De cybersecurity awareness maand van 2022 is bijna ten einde. Ook dit jaar was er weer veel te leren, lezen en bezoeken. De oplettende lezer denkt nu wellicht het volgende en dat is; hoe zit het met de twee thema’s die European Union Agency for Cybersecurity (ENISA) had gekozen? Daar is nog geen woord aan besteedt. En dat klopt ook. Tot nu.

    Uiteraard wil ik stil staan bij deze twee (ook) belangrijke onderwerpen. De onderwerpen die dit jaar gekozen zijn, zijn Phishing en Ransomware. Niet geheel verwonderlijk dat deze twee onderwerpen gekozen zijn. Beide onderwerpen zijn sinds lange tijd steeds meer aanwezig in ons digitale leven en zorgen daarmee voor grote problemen. De twee onderwerpen zijn ook nog eens aan elkaar te koppelen. Immers kan via een phishing campagne een medewerker misleidt worden en een website bezoeken en / of een bestand downloaden en openen waardoor ongemerkt “de deur” voor de crimineel geopend wordt. Deze kan dan in de organisatie zijn gang gaan.

    Dit betekent overigens niet dat indien je per ongeluk een phishing link aan klikt, er gelijk een ransomware aanval komt. Phishing wordt natuurlijk ook nog heel “traditioneel” gebruikt om naar (inlog)gegeven te vissen. En hoewel jouw organisatie je natuurlijk al heeft vertelt hoe je e.e.a. kunt herkennen willen wij dit hier nogmaals beschrijven. Indien je organisatie je nog niet hier in heeft onderricht geef mij dan een seintje.

    Een eerste en eenvoudig item om te controleren is het taalgebruik en spelling. Mijn d en t gebruik is helaas niet altijd 100% (mijn lerares Nederlands kan zich hier nog steeds over opwinden ;-)), maar bij criminelen is het schering en inslag. Daarnaast is de opbouw van de zin vaak ook onlogisch, of hebben ze een online vertaal website gebruikt die niet altijd even goed is. Een ander item om te controleren is de URL waar je geacht wordt op te moeten klikken. Veelal komt het domein van de afzender niet overeen met de link in de e-mail. Een andere tip om scherp op te zijn is tijdsdruk. Vaak wordt er geschreven dat “iets” snel gedaan moet worden op straffe van een boete, slechte beoordeling, etc.. Negeer dit soort zaken en meldt de e-mail (indien zo afgesproken in de organisatie) op de afsproken manier bij het verantwoordelijke team. Zij kunnen aan de hand van de e-mail bepalen of het inderdaad een phishing e-mail is en indien nodig maatregelen treffen. Wees ook niet bang om snel melding te maken indien je per ongeluk toch ergens op geklikt of geopend hebt. Hoe sneller het verantwoordelijke team dit weet, hoe sneller zij (technische) maatregelen kunnen treffen. Zij zullen je eeuwig dankbaar zijn en lering trekken uit het mogelijke incident.

    Dat mogelijke incident had er een van het type ransomware kunnen zijn. En in dat soort situaties is o.a. snelheid gewenst. Hoe sneller namelijk systemen (gecontroleerd) afgeschakeld kunnen worden, hoe minder herstelwerkzaamheden er nodig zijn. Wat kun je naast het snel melden nog meer doen om sowieso dit type incidenten te voorkomen? Het lijkt voor de hand liggend maar vaak gebruiken medewerkers toch nog onbekende USB devices omdat het toch net even handig is. Maar dat is het dus niet. Wil je bestanden veilig meenemen, versturen of ontvangen gebruik de hiervoor aangeboden bestandenuitwisseling software zoals door je organisatie beschikbaar is gesteld. Heeft je organisatie nog niet deze middelen beschikbaar gesteld, vraag hier dan om. Daarnaast maken criminelen eenvoudig weg gebruik van (bekende) kwetsbaarheden in applicaties, besturingssystemen en dergelijke. Zorg dus dat je altijd up2date bent met updates van alles wat je gebruikt. Dat maakt het aanvalsoppervlak voor criminelen al weer een stuk kleiner.

    Als ICT/ Security team kun je, zoals ik in een eerdere blogpost heb aangegeven, overigens niet alleen afhankelijk zijn van collega’s die wel of niet per ongeluk op een link klikken of een bestand openen. Zorg dat je van te voren dit type incidenten en/of scenario’s hebt doorgenomen en de bijbehorende technische maatregelen hebt getroffen. Een enkele klik of bestand dat geopend wordt zou vervolgens dus niet de gehele organisatie tot stilstand mogen brengen. Voor het geval dat dit toch gebeurd is het dan ook vereist dat hier over is nagedacht en dat acties zijn ondernomen. Denk bijvoorbeeld aan een juiste back-up en restore strategie (die ook getest is). Maak deze strategie onderdeel van het plan dat uitgevoerd moet worden als een incident zich voor doet. En ook hier niet onbelangrijk is dat het plan minimaal één keer doorgenomen moet worden zodat iedereen (alle stakeholders) zeker weet dat het plan werkt.

    Wat ik nog mee wil geven is dat indien een incident zich voor doet er over twee zaken heen gestapt moet worden:

    • Geen enkele organisatie heeft alle wijsheid in pacht. En zeker tijdens grootschalige cybersecurity incidenten kan door de stress e.e.a. vergeten worden. Schroom dan ook niet om waar nodig gelijk externe expertise in te schakelen. Maak dit ook onderdeel van het incidentplan.
    • Wees helder en zoveel mogelijk transparant in je communicatie naar stakeholders (o.a. medewerkers en klanten). Open waar het kan, gesloten waar het moet (je wilt immers criminelen niet wijzer maken dan dat ze al zijn). De (jonge) geschiedenis leert ons dat niet-transparante communicatie vaak een (extra) averechts effect heeft.

    Na deze laatste opsomming ben ik aan het einde gekomen van mijn wekelijkse bijdrage in het kader van de Cybersecurity Awareness maand. Ik hoop dat u het informatief en leuk vond. Graag ontvang ik terugkoppeling of tips over onderwerpen voor een volgende keer.

    -thijs

  • Cybersecurity awareness maand 2022 – 2.

    De tweede tip van in deze cybersecurity maand.

    Zoals ik bij de eerste tip van deze maand had aangegeven is het toch echt een hele maand waarin de aandacht voor informatiebeveiliging wordt gevraagd. En als ik eerlijk ben zou ik eigenlijk het hele jaar door hier aandacht voor willen zien. Immers informatiebeveiliging stopt niet nadat wij voorzichtig richting Kerst gaan.

    Sterker nog; ‘All I want for Christmas’ is dat iedereen toch altijd even stilstaat bij informatiebeveiliging. Een bekend gezegde luidt: je bent nooit te oud om te leren. Dit is ook wel een heel voor de hand liggend bruggetje naar het tweede onderwerp van deze maand. Namelijk; awareness. Volgens het woordenboek betekend awareness het volgende:

    “Knowledge that something exists, or understanding of a situation or subject at the present time based on information or experience”.

    Enerzijds betekend dit dus dat je weet dat het onderwerp bestaat en anderzijds dat je het onderwerp begrijpt op basis van je huidige kennisniveau of ervaring. Voor informatiebeveiliging is het dan ook belangrijk dat iedereen in de organisatie weet dat het onderwerp er is en aandacht behoeft en dat je daarnaast ook de kennis van het onderwerp continue uitbreidt. Uiteraard geldt dit voor meerdere onderwerpen, maar veelal veranderen deze niet met de snelheid als waar informatiebeveiliging dit wel doet.

    Een veelgehoorde opmerking is ook vaak; de zwakste schakel binnen het onderwerp informatiebeveiliging is de medewerker (eindgebruiker). En toegegeven dat kan in een enkel gevallen ook zo zijn, maar indien een bedrijf slachtoffer is van bijvoorbeeld een ransomware aanval, is er vaak al eerder veel mis gegaan. In theorie zou een enkele klik op een URL of het open van een bestand niet een heel bedrijf tot stilstand moeten brengen.

    Awareness zou zich binnen een organisatie dan ook niet alleen moeten richten op de (nieuwe) eindgebruikers, maar ook op de medewerkers die de infrastructuur (hard- en software) opzetten en beheren. De voorbeelden van het gebruik van niet sterke wachtwoorden op belangrijke beheers omgevingen zijn volop de revue gepasseerd in het nieuws. Als het dus al niet goed gaat daar waar de kwaadaardige e-mail of het bestand de organisatie binnen komt, dan is de eindgebruiker niet de zwakste schakel, maar de laatste verdedigingslinie. Overigens gaat awareness hier meer over de daadwerkelijke educatie van de medewerkers die zich actief met informatiebeveiliging bezig houden en deze proberen te verbeteren.

    Een organisatie moet awareness dan ook niet als een vinkje op de lijst moeten hebben puur “omdat de norm het vereist”. Awareness dient ook een integraal onderdeel zijn van het (informatiebeveiligings-)beleid. En beperkt tot de verplichte onderdelen in het onboarding-proces, maar ook zeer zeker gedurende het gehele dienstverband van de medewerker. Je kunt als organisatie alles omtrent awareness zelfstandig inregelen, maar voor kleinere organisatie is daar niet altijd tijd en ruimte voor. Maak het je als organisatie dan gemakkelijker door bijvoorbeeld de diensten van een Learning Management System (LMS) aanbieder af te nemen waar medewerkers in een (online) omgeving aan hun awareness kunnen werken. In overleg met de beheerder van het LMS kunnen dan zaken die belangrijk zijn voor de organisatie in de lesstof verwerkt worden.

    Om deze blog met betrekking tot awareness dan ook samen te vatten:

    • Awareness is niet alleen van toepassing op de eindgebruikers in een organisatie;
    • Zorg dat de medewerkers die verantwoordelijk zijn voor de infrastructuur (hard- en software) blijvend voldoende kennis en kunde op doen;
    • Indien de organisatie niet direct de middelen heeft om zelf een volledige awareness programma op te zetten, maak dan slim gebruik van de diensten van derden;
      • Vergeet dan niet de gemaakte afspraken goed door te nemen (tips hiervoor vindt u in mijn vorige blog).

    Vragen of opmerkingen? Ik lees ze graag.

    -thijs

  • Cybersecurity awareness maand 2022 – 1.

    Voor mijn (voormalig (red.)) werkgever Eurofins Cybersecurity ga ik deze maand een aantal tips schrijven. De eerste tip van deze cybersecurity maand is: wat kunt u doen om het risico van de gevolgen van een supply chain-attack te minimalizeren.

    Maar een hele maand zeg je?! Waarom niet een dag net zoals bijvoorbeeld vader- en moederdag. Of, wat meer ICT georiënteerd, System Administrator Appreciation dag op de laatste vrijdag van Juli? Is het niet overdreven om een hele maand aan dit onderwerp te wijden?

    Het korte antwoord is Nee. Een maand is zeker niet te kort om stil te staan bij en extra aandacht te geven aan het onderwerp cybersecurity. En nee, dat komt niet alleen maar omdat ik veel bezig ben met informatiebeveiliging. Het uitroepen van de maand oktober als cybersecurity maand is een wereldwijd initiatief dat al dateert van 2004[1]. In dat jaar werd door de president in de Verenigde Staten van Amerika de maand oktober uitgeroepen als “Cybersecurity awareness month”.

    In Europa kennen wij sinds 2012 een gelijk initiatief[2]. En dit jaar is dan ook het 10-jarig bestaan van de oktober cybersecuritymaand. Dit jaar is er gekozen voor de volgende twee onderwerpen: Phishing en Ransomware. Daarnaast kennen de deelnemende lidstaten ook hun eigen campagnes voor deze maand. Zo ook in Nederland. Via de Alert Online[3] website kunt u geïnformeerd raken over de verschillende onderwerpen en deelnemen aan meerdere bijeenkomsten.

    Maar er zijn een aantal onderwerpen naast phishing en ransomware die ook belangrijk zijn.

    In dit eerste artikel (van vier) wil ik dan ook de aandacht vestigen op uw toeleveranciers ook wel suppliers genoemd in de business en de hiermee gepaarde aanvallen. In de vele documenten en artikelen die beschikbaar zijn wordt dit veel in het Engels omschreven als: supply chain-attack of third party risk.

    Wat wordt er nu onder een supply chain-attack verstaan? Dit zijn aanvallen die niet direct op uw bedrijf uitgevoerd worden, maar op leveranciers waar u gebruik van maakt. Een bekend voorbeeld in 2022 was het probleem met de Kaseya [4]software. Deze software maakt het mogelijk voor bedrijven om ICT infrastructuur van andere bedrijven te beheren. Om van deze software gebruik te maken dient er een vertrouwde verbinding te zijn tussen de leverancier en uw omgeving. In deze software zat helaas een fout die vervolgens door de criminelen is benut. Zij hebben in dit geval hun aanval alleen hoeven in te zetten op één bedrijf om zodoende bij heel veel andere bedrijven binnen te kunnen komen en daar hun criminele activiteiten te ontplooien.

    Wat kunt u (of moet u misschien) zelfs nu doen om een probleem als deze zoveel mogelijk proberen te voorkomen? U neemt immers  niet voor niets de diensten af van een (in dit voorbeeld) externe ICT beheerder.

    1. Dat begint al heel eenvoudig met het bijhouden / opstellen van een register waarin u al uw leveranciers opneemt.
      1. Vervolgens bekijkt u welke van deze leveranciers direct (en indirect) toegang tot uw omgeving hebben.
      2. Zodra dit overzicht is gemaakt bekijkt u of deze leveranciers daadwerkelijk toegang vereisen, op welke manier en voor hoe lang. Veelal wordt er standaard toegang gevraagd omdat dit makkelijk is. Dit is soms via een directe (continue) verbinding of er wordt gebruik gemaakt van software die toegang op afstand kan bewerkstelligen (indirecte verbinding). Maar wie controleert die verbinding? En welke software wordt er gebruikt om op afstand te kunnen helpen? Het is noodzakelijk om dit te inventariseren en te monitoren.
    2. Omdat het voor bedrijven vaak ook niet haalbaar is om andere bedrijven op veel zaken met betrekking tot informatiebeveiliging te controleren is het aan te raden om minimaal na te gaan of de leverancier een geldig ISO/IEC 27001 certificaat heeft.
    3. Voor uw meest belangrijke processen is het van belang dat u uw vastgelegde afspraken (in bijvoorbeeld een service level agreement) goed doorneemt met uw leveranciers (dus niet alleen degene die (in)direct toegang hebben). Op welke actie/reactie kunt rekenen bij een incident?
    4. Van welke (toe)leveranciers maakt uw leverancier gebruik?
      • Staan hier mogelijk leveranciers tussen die voor u een potentieel risico kunnen vormen? Kan uw leverancier bijvoorbeeld nog wel zijn dienstverlening aan u garanderen indien een van zijn toeleveranciers is uitgevallen?
    5. Een ander belangrijk punt is het nagaan of er een verwerkersovereenkomst nodig is. Op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens[5] (Engels: Data Protection Authority) zijn de voorwaarden hiervoor beschreven. En als blijkt dat deze inderdaad nodig is, heeft u deze dan goed doorgenomen en bijvoorbeeld gecontroleerd welke subverwerkers er bekend zijn?
    6. Als laatste item willen wij u meegeven om uw gemaakte afspraken periodiek (minimaal één keer per jaar) te controleren en herzien. Dit omdat zoals u weet er niets zo snel veranderd als het cybersecurity landschap.

    Het uitbesteden van diensten/taken bij derden is in deze tijd gemeengoed geworden. En dat is ook niet vreemd, want om alles zoals apparatuur en kennis zelf in huis te hebben is vrij kostbaar. Het is dan dus wel zaak om goed op de hoogte te zijn bij wie u wat uitbesteedt. Het uitbesteden van deze diensten ontslaat u niet namelijk niet van uw verantwoordelijkheid.

    Ik wens u een leerzame en informatieve cybersecurity maand toe.

    [1] https://www.cisa.gov/cybersecurity-awareness-month

    [2] https://cybersecuritymonth.eu/

    [3] https://veiliginternetten.nl/alertonline/

    [4] https://www.divd.nl/2022/04/04/Kaseya-VSA-full-disclosure/

    [5] List of all EU DPA’s: https://edpb.europa.eu/about-edpb/about-edpb/members_nl

  • Surfen en schapendrijven?

    Waarschijnlijk heb je nooit gedacht deze twee sporten in één titel te lezen. Maar zie hier. Het staat er toch.
    En sporten, meervoud? Jazeker, ook schapendrijven is een sport. Niet zo conditioneel of fysiek uitdagend als surfen. Maar zeker wel de uren aan training en focus die nodig zijn om op hoog niveau te kunnen presteren.

    Maar wat is behalve de “sport link” de daadwerkelijk link tussen de twee? Nee, het is zeker niet de locatie waar de sport beoefend wordt die een overlap of vergelijking biedt. Wat dan dus wel?

    Volharding. Of zoals de Engelsen zeggen perseverance.

    En hoewel dit voor vele sporten geldt is dit zeker van toepassing voor deze twee (naast er uiteraard plezier in hebben). Want beide sporten zijn niet voor personen die even snel wat onder de knie willen krijgen. De echte talenten daar gelaten natuurlijk 🙂

    Surfen; ik vertel wel eens in gesprekken dat ik dit nu serieus ben gaan oppakken en zoveel mogelijk uren wil maken. Vaak krijg ik dan de vraag over of het moeilijk is om zo’n zeil vast te houden. Ik moet ze dan corrigeren dat het golfsurfen is waar ik mee bezig ben. De eerst volgende opmerking is dan dat dit een van de meest complexe sporten is om onder de knie te krijgen. En dat klopt zeer zeker ook. Maar de beloning als je dan eenmaal staat of zelfs met je eerst golf mee kunt surfen is oneindig groot (een glimlach tot je in slaap valt).
    Want je tussen de regels wel leest is dat het letterlijk veel vallen en opstaan vereist om een eerste golf te pakken. En dat vereist volharding. Zeker als je voor de zoveelste keer langzamer dan de golf bent.

    Schapendrijven; vergis je niet. Bij deze sport zijn zoveel variabelen waar je rekening mee moet houden:
    – Je hond;
    – De schapen;
    – Het weer;
    – Omstanders;
    – Jezelf;
    – Geluiden.

    Je kunt 100-en uren trainen met je hond. Maar het blijft net zoals jij en ik een levend wezen. En ik heb soms ook stomweg mijn dag niet. Voor een hond is dat niet anders. Daar moet je ook op trainen en voor wedstrijden op voorbereid zijn. En dan is er jouw eigen persoon. Vanuit ervaring kan ik vertellen dat als je zelf je dag niet hebt, je training zeer zeker niet gaat zoals gehoopt.

    In de lijst zie je ook nog schapen staan. Wat is daar zo “variabel” aan hoor ik je denken. Schapen zijn toch schapen en zijn niet bijzonder slim? Dat zijn twee aannamen die niet kloppen:
    1. Er zijn vele verschillende rassen met elk hun eigen voor- en nadelen;
    2. Toegegeven, ze zullen geen buskruit uitvinden, maar schrijf ze niet af als domme dieren.
    En als je dus 2 verschillende rassen in een “koppel” hebt die jij met je hond over een parcours moet bewegen dan kan het vrij uitdagend zijn. Zeker als de ene helft van het koppel een snel type is en de andere helft liever lui dan moe.

    Daarnaast zijn er nog variabelen in de lijst waar je weinig aan kunt beïnvloeden, maar die wel jouw run (zoals dat heet) kunnen maken en breken. Het enige wat je kunt met variabelen zoals weer, geluiden, en omstanders is zorgen dat je zoveel mogelijk traint in verschillende omstandigheden. Dan weet je hoe de hond, de schapen en jij reageren op de wisselende omstandigheden. Ik heb bijvoorbeeld al menig hond minder zien presteren toen “het geluid” op het veld minder werd door de wind en de hond de fluit commando’s niet meer goed kon horen. Een uitermate lastige situatie, maar ook daar valt op te trainen.

    Zoals ik al in mijn eerdere blog beschreven heb zijn er bij het surfen veel variabelen om rekening mee te houden. En nu weet je ook dat er even zoveel variabelen zijn bij het schapendrijven. En om voldoende ervaring op te doen om te weten hoe alle variabelen werken en naar een mooi resultaat te leiden vereist volharding.

    En plezier. Vergeet dat dus zeker niet 🙂

    Heb je vragen of opmerkingen dan lees of hoor ik ze graag.

    -thijs